1. Zapisz datę odbioru
Termin na sprzeciw liczy się od doręczenia – dnia, w którym Ty albo dorosły domownik odebraliście list (art. 138 § 1 KPC). Zanotuj go od razu. Policz ostatni dzień w kalkulatorze terminu.
2. Sprawdź, jaki to nakaz
- W postępowaniu upominawczym – sprzeciw, 2 tygodnie, bez opłaty (art. 480² § 2 KPC, art. 3 ust. 1–2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). Także nakaz z e-Sądu (sygnatura z „Nc-e”).
- W postępowaniu nakazowym – zarzuty, miesiąc, z opłatą do 750 zł dla konsumenta (art. 480² § 2 KPC, art. 19 ust. 4 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). To pismo przygotuj z prawnikiem.
3. Przeczytaj pozew i załączniki
Razem z nakazem sąd doręcza odpis pozwu i załączników (art. 480² § 3 KPC). Sprawdź: kto pozywa (pierwotny wierzyciel czy fundusz, który kupił dług), za co, od kiedy dług jest wymagalny, jakie dokumenty dołączono (umowa, umowa cesji, wykaz wierzytelności, wezwanie do zapłaty).
4. Zdecyduj: zapłata czy sprzeciw
- Dług się należy i kwota jest prawidłowa – zapłać w terminie z nakazu. Zachowaj potwierdzenie przelewu.
- Dług jest przedawniony, zapłacony, zawyżony albo nie wiesz, skąd się wziął – wnieś sprzeciw. Sprawdź przedawnienie w kalkulatorze przedawnienia.
- Część się należy – możesz zaskarżyć nakaz w części (art. 480³ § 2 KPC).
5. Złóż sprzeciw w terminie
Do sądu, który wydał nakaz (art. 480³ § 1 KPC), listem poleconym w placówce Poczty Polskiej (liczy się data nadania, art. 165 § 2 KPC) albo w biurze podawczym sądu; przy nakazie z e-Sądu także przez portal. Dwa egzemplarze – dla sądu i dla powoda (art. 132 § 1¹ KPC). Jak napisać sprzeciw: poradnik.
6. Nie zostawiaj sprawy bez odpowiedzi
Jeśli nic nie zrobisz, nakaz będzie miał skutki prawomocnego wyroku (art. 480² § 4 KPC) i wierzyciel może skierować sprawę do komornika. Sprzeciw po terminie nie wywoła skutku (art. 167 KPC); przywrócenie terminu jest możliwe tylko wtedy, gdy nie zdążyłeś bez swojej winy (art. 168 § 1 KPC).
Gdzie szukać bezpłatnej pomocy
Punkty nieodpłatnej pomocy prawnej działają w każdym powiecie (około 1500 punktów) – pomagają ocenić sprawę i napisać pismo. Osoby z trudnościami w poruszaniu się mogą dostać poradę przez telefon lub internet. Jeśli sprawa trafi do sądu, a nie stać Cię na adwokata lub radcę prawnego, możesz poprosić o pełnomocnika z urzędu (art. 117 § 2 KPC).
Najczęstsze pytania
Czy nakaz zapłaty to już wyrok?
Jeszcze nie. Nakaz zapłaty, od którego nie wniesiono sprzeciwu ani zarzutów, ma skutki prawomocnego wyroku (art. 480² § 4 KPC). Do tego czasu możesz go zaskarżyć.
Dostałem nakaz w sprawie długu, o którym nic nie wiem. Co robić?
Przeczytaj pozew i załączniki, które przyszły z nakazem (art. 480² § 3 KPC). Jeśli nie wiesz, skąd dług, zaskarż nakaz w terminie – powód będzie musiał udowodnić roszczenie (art. 6 KC).
Czy wpłata części długu po nakazie coś zmienia?
Nie zastępuje sprzeciwu. Jeśli nie zgadzasz się z nakazem, wnieś sprzeciw w terminie. Jeśli się zgadzasz, zapłać – zapłatę dobrze potwierdzić przelewem z opisem sygnatury.