Czym jest nakaz zapłaty i sprzeciw
Nakaz zapłaty to orzeczenie, które sąd wydaje bez rozprawy, na podstawie samego pozwu. Nakazuje Ci zapłacić dochodzoną kwotę z kosztami albo w terminie wnieść środek zaskarżenia (art. 480² § 2 KPC). Od nakazu wydanego w postępowaniu upominawczym tym środkiem jest sprzeciw (art. 505 § 1 KPC).
Sąd doręcza nakaz razem z odpisem pozwu i jego załącznikami (art. 480² § 3 KPC). Z tych dokumentów dowiesz się, kto żąda zapłaty, za co i jakie dowody przedstawił. Przeczytaj je dokładnie – od nich zależy, co napiszesz w sprzeciwie.
Jeśli sprzeciwu nie wniesiesz, nakaz ma skutki prawomocnego wyroku (art. 480² § 4 KPC). Po wniesieniu sprzeciwu nakaz traci moc w zaskarżonej części (art. 505 § 2 KPC) i sprawa toczy się dalej.
Upominawcze czy nakazowe – sprawdź, co dostałeś
- Nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym – w pouczeniu jest mowa o sprzeciwie. Ten poradnik dotyczy tego nakazu, także wydanego w e-Sądzie.
- Nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym – w pouczeniu jest mowa o zarzutach. To inne pismo: trzeba w nim wymienić fakty i dowody (art. 493 § 1–2 KPC), a sąd pobiera opłatę – trzy czwarte opłaty od pozwu, dla konsumenta najwyżej 750 zł (art. 19 ust. 4 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). Termin to miesiąc od doręczenia w Polsce (art. 480² § 2 KPC). Przy zarzutach skorzystaj z pomocy prawnika – nasz kreator ich nie przygotowuje.
Termin: 2 tygodnie od doręczenia
Termin liczy się od dnia, w którym Ty albo dorosły domownik odebraliście list (art. 138 § 1 KPC). Kończy się po dwóch tygodniach, w dniu tygodnia odpowiadającym dniowi doręczenia (art. 112 KC). Gdy ten dzień jest sobotą lub dniem wolnym od pracy, termin przesuwa się na następny dzień roboczy (art. 115 KC). Szczegóły i przykłady: termin na sprzeciw. Swój termin policzysz w bezpłatnym kalkulatorze.
Gdzie złożyć sprzeciw
Sprzeciw wnosi się do sądu, który wydał nakaz (art. 480³ § 1 KPC) – adres jest na nakazie. Możesz go wysłać listem poleconym w placówce Poczty Polskiej: liczy się data nadania (art. 165 § 2 KPC). Możesz też złożyć go osobiście w biurze podawczym sądu. Nie wysyłaj sprzeciwu e-mailem.
Nakazy z e-Sądu wydaje Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie, VI Wydział Cywilny. Sprzeciw od takiego nakazu możesz wysłać na papierze na adres ul. Boczna Lubomelskiej 13, 20-070 Lublin albo złożyć bezpłatnie przez portal e-sad.gov.pl. Uwaga: jeśli w tej sprawie złożyłeś już pismo przez portal, kolejne pisma składasz tylko tam (art. 505³¹ § 2 KPC). Więcej: sprzeciw w e-Sądzie.
Co musi zawierać sprzeciw
Nie ma urzędowego wzoru sprzeciwu. To zwykłe pismo procesowe, które powinno zawierać (art. 126 § 1 KPC):
- nazwę sądu, który wydał nakaz, i sygnaturę akt;
- imiona i nazwiska lub nazwy stron (powoda i pozwanego) z adresami;
- tytuł: „Sprzeciw od nakazu zapłaty”;
- informację, czy zaskarżasz nakaz w całości, czy w części (art. 480³ § 2 KPC);
- wnioski, np. o oddalenie powództwa, i zarzuty z uzasadnieniem – fakty i dowody na nie (art. 232 KPC);
- własnoręczny podpis;
- listę załączników.
W sprzeciwie trzeba też zgłosić zarzuty formalne, które przepadają, jeśli nie zgłosi się ich przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy (art. 480³ § 2 KPC) – na przykład zarzut, że strony umówiły się na mediację (art. 202¹ KPC). Fakty i dowody przedstawiaj od razu (art. 6 § 2 KPC). Jeśli chcesz, żeby sąd Cię wysłuchał, napisz w sprzeciwie wniosek o przeprowadzenie rozprawy (art. 148¹ § 3 KPC).
Ile egzemplarzy i jakie załączniki
Sprzeciw składa się z odpisem dla strony przeciwnej (art. 132 § 1¹ KPC). Przy jednym powodzie wydrukuj dwa egzemplarze i podpisz oba. Jeśli powołujesz się na dokumenty (np. potwierdzenie przelewu), dołącz ich kopie: komplet do egzemplarza dla sądu i komplet dla powoda (art. 128 § 1 KPC). Oryginały zachowaj – druga strona może zażądać ich okazania (art. 129 § 1 KPC). Zrób też kopię całości dla siebie.
Opłata sądowa
Sprzeciw od nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym jest bezpłatny: opłacie podlega tylko pismo, dla którego przewiduje ją ustawa, a sprzeciwu od nakazu zapłaty na tej liście nie ma (art. 3 ust. 1–2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). Nie myl go ze sprzeciwem od wyroku zaocznego ani z zarzutami od nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym – te są płatne.
Najczęstsze zarzuty
Przedawnienie
Roszczenia firm przedawniają się zwykle po 3 latach, pozostałe po 6 latach, a koniec terminu przypada na ostatni dzień roku (art. 118 KC). Wobec konsumenta po upływie terminu nie można domagać się zapłaty (art. 117 § 2¹ KC) – sąd bierze to pod uwagę z urzędu, ale warto podnieść zarzut w sprzeciwie. Sprawdź daty w kalkulatorze przedawnienia.
Brak dowodu cesji
Gdy pozywa fundusz lub firma windykacyjna, która kupiła dług, musi udowodnić, że nabyła właśnie Twoją wierzytelność (art. 509 § 1 KC, art. 6 KC). Jeśli do pozwu nie dołączono umowy przelewu albo wykazu, w którym jest Twój dług, możesz to zakwestionować. Wobec nabywcy masz te same zarzuty co wobec pierwotnego wierzyciela (art. 513 § 1 KC).
Zapłata
Jeśli dług zapłaciłeś w całości lub części, napisz kiedy, ile i jak, i dołącz kopię potwierdzenia.
Wysokość i odsetki
Odsetki z umowy nie mogą przekraczać odsetek maksymalnych (art. 359 § 2¹ KC), a odsetki za opóźnienie – maksymalnych odsetek za opóźnienie (art. 481 § 2¹ KC). Możesz zażądać, żeby powód wykazał, jak wyliczył dochodzone kwoty.
Brak umowy
Jeśli powód nie dołączył umowy, z której wywodzi roszczenie, możesz zakwestionować roszczenie co do zasady i wysokości – to powód musi je udowodnić (art. 6 KC, art. 232 KPC).
Co dzieje się po sprzeciwie
W sądzie tradycyjnym sprawa toczy się dalej: sąd może wezwać Cię do kolejnych pism albo na rozprawę. Odbieraj listy z sądu i dotrzymuj terminów. W e-Sądzie po sprzeciwie sąd umarza postępowanie (art. 505³⁶ KPC). Powód może wtedy w ciągu 3 miesięcy złożyć pozew w zwykłym sądzie (art. 505³⁷ § 2 KPC).
Gdy termin już minął
Sprzeciw po terminie nie wywoła skutku (art. 167 KPC). Jeśli nie zdążyłeś bez swojej winy, możesz w ciągu tygodnia od ustania przyczyny złożyć wniosek o przywrócenie terminu i jednocześnie sprzeciw (art. 168 § 1 KPC, art. 169 § 1 KPC). Przy takim wniosku skorzystaj z pomocy prawnika.
Bezpłatna pomoc i nasz kreator
Sprzeciw możesz napisać sam, bezpłatnie. Pomoc w napisaniu pisma dają punkty nieodpłatnej pomocy prawnej. W e-Sądzie formularz sprzeciwu w portalu jest bezpłatny.
Jeśli wolisz przygotować pismo z pomocą programu, nasz kreator zada pytania o nakaz i Twoją sytuację i przygotuje projekt sprzeciwu z instrukcją wysłania i listą kontrolną – 69 zł dla sądu tradycyjnego, 29 zł dla e-Sądu. To nie jest porada prawna: pismo sprawdzasz i podpisujesz sam.
Najczęstsze pytania
Ile mam czasu na sprzeciw od nakazu zapłaty?
Dwa tygodnie od doręczenia nakazu wydanego w postępowaniu upominawczym, gdy doręczono go w Polsce (art. 480² § 2 KPC). Jeśli ostatni dzień wypada w sobotę, niedzielę lub święto, termin kończy się w najbliższy dzień roboczy (art. 115 KC).
Czy za sprzeciw od nakazu zapłaty płaci się opłatę sądową?
Nie. Opłacie podlega tylko pismo, dla którego ustawa ją przewiduje, a sprzeciwu od nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym nie ma na tej liście (art. 3 ust. 1–2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). Płatne są natomiast zarzuty od nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym i sprzeciw od wyroku zaocznego.
Ile egzemplarzy sprzeciwu trzeba wysłać?
Sprzeciw składa się z odpisem dla strony przeciwnej (art. 132 § 1¹ KPC). Zwykle są to więc dwa podpisane egzemplarze: dla sądu i dla powoda. Do każdego dołącza się kopie załączników (art. 128 § 1 KPC).
Czy jest urzędowy wzór sprzeciwu?
Nie. Sprzeciw pisze się jako zwykłe pismo procesowe, z elementami z art. 126 § 1 KPC i art. 480³ § 2 KPC. W e‑Sądzie można skorzystać z bezpłatnego formularza w portalu.
Co się stanie, jeśli nie złożę sprzeciwu?
Nakaz zapłaty, od którego nie wniesiono sprzeciwu, ma skutki prawomocnego wyroku (art. 480² § 4 KPC). Wierzyciel może wtedy złożyć wniosek o egzekucję do komornika.
Czy muszę mieć adwokata, żeby złożyć sprzeciw?
Nie. Sprzeciw możesz napisać i podpisać sam. Bezpłatną pomoc dają punkty nieodpłatnej pomocy prawnej, a jeśli nie stać Cię na adwokata lub radcę prawnego, możesz poprosić sąd o pełnomocnika z urzędu (art. 117 § 2 KPC).